گرفتگی بینی هنگام خواب یکی از مشکلاتی است که می‌تواند تنفس راحت را مختل کرده و کیفیت خواب را کاهش دهد. برخی افراد تنها در شب دچار کیپ شدن بینی می‌شوند، در حالی که برای بعضی دیگر این مشکل به‌صورت مداوم وجود دارد. آلرژی، خشکی هوا، سرماخوردگی و برخی مشکلات ساختاری بینی از جمله عواملی هستند که می‌توانند در بروز این حالت نقش داشته باشند.
پیدا کردن علت گرفتگی بینی هنگام خواب اهمیت زیادی دارد، زیرا روش مناسب برای کاهش آن به عامل ایجادکننده بستگی دارد. در موارد خفیف، بعضی اقدامات ساده خانگی می‌توانند به کاهش علائم کمک کنند؛ اما گرفتگی مداوم یا شدید ممکن است به بررسی پزشکی نیاز داشته باشد. در ادامه، مهم‌ترین علت‌های گرفتگی بینی هنگام خواب و ۳ روش درمان خانگی برای کاهش این مشکل را بررسی می‌کنیم.
علت گرفتگی بینی هنگام خواب چیست؟
گرفتگی بینی هنگام خواب معمولاً به دلیل تورم و التهاب مخاط داخل بینی ایجاد می‌شود و می‌تواند علت‌های مختلفی داشته باشد. آلرژی، سرماخوردگی و سایر عفونت‌های تنفسی، هوای خشک یا سرد، رینیت غیرآلرژیک و قرار گرفتن در معرض محرک‌هایی مانند دود و گردوغبار از دلایل شایع احتقان بینی هستند. در برخی افراد نیز مشکلات ساختاری مانند انحراف تیغه بینی یا پولیپ بینی می‌تواند مسیر عبور هوا را تنگ‌تر کند.
گاهی گرفتگی بینی در طول شب بیشتر احساس می‌شود، به‌خصوص زمانی که فرد دراز می‌کشد و تورم مخاط یا علل زمینه‌ای مانند آلرژی و انحراف بینی، عبور جریان هوا را دشوارتر می‌کنند. اگر گرفتگی بینی فقط در زمان خواب رخ می‌دهد، توجه به شرایط اتاق خواب، وجود گردوغبار یا آلرژن‌ها و میزان رطوبت هوا می‌تواند به پیدا کردن علت کمک کند. در صورت ماندگاری، شدید بودن یا یک‌طرفه بودن گرفتگی، بهتر است علت زمینه‌ای توسط پزشک بررسی شود.
چرا گرفتگی بینی هنگام خواب بیشتر احساس می‌شود؟
گرفتگی بینی هنگام خواب می‌تواند به این دلیل بیشتر احساس شود که با دراز کشیدن، شرایط جریان هوا و وضعیت بافت‌های داخل بینی تغییر می‌کند و تورم مخاط می‌تواند عبور هوا را دشوارتر کند. این حالت در افرادی که به رینیت آلرژیک یا غیرآلرژیک مبتلا هستند، ممکن است بیشتر دیده شود. همچنین عواملی مانند خشکی یا تغییر رطوبت هوا و قرار گرفتن در معرض محرک‌های بینی می‌توانند علائم را در طول شب تشدید کنند.
از طرف دیگر، اتاق خواب می‌تواند محل تماس مداوم با گردوغبار، مایت‌های موجود در تشک و بالش یا سایر عوامل حساسیت‌زا باشد و در افراد مبتلا به آلرژی، باعث افزایش التهاب و گرفتگی بینی شود. اگر گرفتگی بینی تقریباً هر شب تکرار می‌شود، به‌خصوص اگر همراه با عطسه، خارش بینی یا آبریزش باشد، بررسی احتمال آلرژی و سایر عوامل زمینه‌ای می‌تواند به پیدا کردن علت کمک کند.
۳ روش درمان خانگی گرفتگی بینی هنگام خواب
اگر گرفتگی بینی هنگام خواب خفیف و موقتی باشد، بعضی روش‌های ساده خانگی می‌توانند به کاهش احتقان و راحت‌تر شدن تنفس کمک کنند. این روش‌ها به‌ویژه زمانی مفید هستند که گرفتگی بینی در اثر خشکی هوا، تجمع ترشحات، سرماخوردگی یا تحریک مخاط ایجاد شده باشد.
شست‌وشوی بینی با محلول سالین
شست‌وشوی بینی با محلول سالین می‌تواند به خارج شدن مخاط، گردوغبار و برخی مواد حساسیت‌زا از داخل بینی کمک کند و با مرطوب کردن مخاط، احساس گرفتگی را کاهش دهد. می‌توان از محلول‌های آماده شست‌وشوی بینی یا کیت‌های مخصوص مانند بطری‌های شست‌وشو استفاده کرد.
در هنگام شست‌وشوی بینی، استفاده از آب معمولی شیر توصیه نمی‌شود. برای تهیه محلول یا شست‌وشوی وسیله باید از آب مقطر یا استریل، یا آب جوشانده‌شده و سپس سردشده استفاده شود. همچنین وسیله شست‌وشو باید پس از هر بار استفاده به‌خوبی تمیز و خشک شود تا خطر آلودگی کاهش پیدا کند.
استفاده صحیح از دستگاه بخور سرد
اگر هوای اتاق خواب خشک باشد، استفاده از دستگاه بخور سرد می‌تواند با افزایش رطوبت هوا به کاهش خشکی و تحریک داخل بینی و در نتیجه کمتر شدن احساس گرفتگی کمک کند. با این حال، رطوبت بیش از حد نیز مناسب نیست و می‌تواند شرایط رشد کپک و مایت‌های گردوغبار را فراهم کند؛ بنابراین بهتر است رطوبت محیط در محدوده متعادل، حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد، نگه داشته شود.
تمیز نگه داشتن دستگاه بخور اهمیت زیادی دارد، زیرا مخزن و بخش‌های داخلی دستگاه در صورت نظافت نامناسب می‌توانند محل رشد باکتری و کپک شوند. تعویض منظم آب و شست‌وشوی دستگاه طبق دستورالعمل سازنده، به استفاده ایمن‌تر از بخور کمک می‌کند.
دوش آب گرم و مصرف مایعات کافی
دوش آب گرم می‌تواند به مرطوب شدن مجاری تنفسی و شل شدن ترشحات بینی کمک کند و برای مدت کوتاهی احساس گرفتگی را کاهش دهد. همچنین مصرف مایعات کافی، به‌خصوص آب و نوشیدنی‌های گرم، می‌تواند به رقیق‌تر شدن ترشحات و کاهش احساس احتقان کمک کند.
این روش‌ها بیشتر برای تسکین علائم مناسب هستند و علت اصلی گرفتگی بینی را درمان نمی‌کنند. اگر گرفتگی بینی به‌طور مداوم تکرار شود، بیش از چند روز ادامه پیدا کند یا با علائمی مانند درد صورت، تب یا ترشحات غیرطبیعی همراه باشد، بهتر است علت آن توسط پزشک بررسی شود.
آیا گرفتگی بینی هنگام خواب خطرناک است؟
گرفتگی بینی هنگام خواب در بیشتر موارد به‌تنهایی خطرناک نیست و می‌تواند در اثر عواملی مانند آلرژی، سرماخوردگی، خشکی هوا یا التهاب مخاط بینی ایجاد شود. با این حال، اگر گرفتگی بینی به‌صورت مداوم تکرار شود، خواب را مختل کند یا باعث تنفس دشوار از راه بینی شود، بهتر است علت زمینه‌ای آن بررسی شود. مشکلاتی مانند انحراف تیغه بینی، رینیت مزمن یا پولیپ بینی می‌توانند باعث انسداد طولانی‌مدت بینی شوند.
اگر گرفتگی بینی همراه با تنگی نفس، وقفه تنفسی هنگام خواب، بیدار شدن با احساس خفگی یا خرخر شدید باشد، مراجعه به پزشک اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ زیرا این علائم می‌توانند با اختلالات تنفسی هنگام خواب مانند آپنه انسدادی خواب ارتباط داشته باشند. همچنین در صورت ادامه گرفتگی بیش از ۱۰ روز، تب بالا، درد صورت، ترشحات خونی یا ترشحات زرد و سبز همراه با درد یا تب، بهتر است ارزیابی پزشکی انجام شود.
بدون دیدگاه